Aanpak van Zorgfraude in Gemeenten

In deze 5-daagse training doet u actuele kennis en praktisch inzicht op voor het actief en structureel aanpakken van zorgfraude in uw gemeente; van detectie tot preventie en van toezicht tot handhaving. U gaat zelf aan de slag met concrete praktijkcases!

Er wordt voor ruim 10 miljard euro per jaar in de zorg gefraudeerd!

Zorgfraude neemt in ons land ongekende vormen aan. Ook criminelen hebben inmiddels zorgfraude ontdekt als nieuwe mogelijkheid om geld wit te wassen. De volledige omvang van fraude in de zorg is niet bekend. Volgens het OM gaat het om een totaalbedrag van zeker 10 miljard euro per jaar. Een enorm bedrag waarachter veel menselijk leed schuilgaat.

De aanpak van zorgfraude – concrete handvatten

In de zeer actuele, maar bovenal praktisch toepasbare training Aanpak van Zorgfraude in Gemeenten krijgt u succesvolle tips en inzichten uit de praktijk aangereikt om zorgfraude te signaleren, op te sporen, te voorkomen en juridisch af te handelen. De training is mede gebaseerd op tal van concrete (praktijk)cases. Uw trainers zijn ervaren en gedreven professionals met een schat aan specialistische kennis en onderzoeks- en praktijkervaring in het voorkomen en de aanpak van zorgfraude.

De aanpak van zorgfraude is complex – actuele kennis is noodzakelijk

Sinds 2015 dient u als gemeente – in het kader van zorgfraude – medewerkers te trainen op fraude-alertheid bij het uitvoeren en handhaven van de WMO en Jeugdwet. Ook dient u beleidsregels en onderzoeksprotocollen met duidelijke normen op te stellen en een toezichthouder WMO en/of Jeugdwet aan te stellen. In veel gemeenten staat de aanpak van zorgfraude evenwel nog in de kinderschoenen.

Bijna alle gemeenten staan – zeker nu – voor de uitdaging zorgfraude actief en structureel aan te pakken en besparingen te realiseren op de WMO en Jeugdwet. In 2026 zullen de budgetten voor de WMO en Jeugdwet nog verder onder druk komen te staan. Dit terwijl veel gemeenten hun grip op het jeugdzorgbudget nu al kwijt zijn.

Tijdens de training Aanpak van Zorgfraude in Gemeenten werken de trainers uw kennisachterstand weg en voorzien ze u van talloze aanbevelingen. Ze vertellen u hoe u zorgfraude effectief kunt aanpakken van preventie en toezicht tot handhaving. Zo krijgt u bv. een praktisch inzicht in de jaarrekeningen en bedrijfsstructuren van zorgbedrijven, zodat u er concreet mee aan de slag kunt. U leert hoe u openbare bronnen kunt inzetten in uw onderzoek. U krijgt inzicht in en overzicht van de (nieuwe) mogelijkheden om de Wet Bibob toe te passen bij zorgfraude. U leert het belang van heldere contracteisen en juridische mogelijkheden om malafide zorgaanbieders te weren. U krijgt inzicht in de rol van de toezichthouder en wat de toezichthouder kan bereiken in het onderzoek naar zorgfraude. Voor allerlei vraagstukken worden zoveel mogelijk praktische oplossingen aangereikt. Uw eigen inbreng wordt ook zeer gewaardeerd!

Voor wie is de training Zorgfraude in Gemeenten een absolute must?

De training Aanpak van Zorgfraude in Gemeenten is niet alleen voor gemeentelijke medewerkers in het sociaal domein van belang, maar ook voor andere toezicht- en opsporingsinstanties die zich bezighouden met de aanpak van zorgfraude en daarnaast voor inkopende partijen die contracten sluiten met zorgaanbieders of pgb’s verstrekken. Wij denken dan o.a. aan:

Toezichthouders WMO en Jeugd, sociaal rechercheurs, inkoop- en/of contractmanagers sociaal domein, beleidsmedewerkers en beleidsadviseurs sociaal domein, coördinatoren fraudebeheersing en fraudeonderzoek, Bibob-coördinatoren en Bibob-juristen, ambtenaren Openbare Orde en Veiligheid (OOV), medewerkers WMO-toezicht GGD, (overheids)juristen, advocaten, handhavers, buitengewoon opsporingsambtenaren (BOAs), kwaliteitsmanagers, RIEC, politie, recherchebureaus, particuliere onderzoekers, medewerkers van opsporingsdiensten, financiële professionals, controllers, auditors, inkoop- en toezichtsafdelingen van verzekeraars en zorgkantoren, inkoop- en contractmanagers van zorginstellingen, raadsleden, gemeentebesturen, wethouders sociaal domein, in- en externe (forensische) accountants, raden van toezicht en raden van commissarissen, banken, woningcorporaties en vele andere professionals die betrokken zijn bij het opsporen en voorkomen van zorgfraude in het sociaal domein.

Wat leert u in deze training?

In deze zeer actuele en praktijkgerichte training krijgt u succesvolle tips en inzichten uit de praktijk aangereikt om zorgfraude te signaleren, op te sporen, te voorkomen en juridisch af te handelen. De training is voorzien van tal van praktijkopdrachten. Onder meer de volgende onderwerpen komen aan bod:

• Herkennen van fraude bij zorgverleners (detectie en preventie): welke fraudemogelijkheden heeft de zorgverlener?
• Herkennen van juridische constructies die bedoeld zijn om mee te frauderen: red flags
• Herkennen van signalen vanuit de financiële verantwoording van zorgverleners
• Welke cijfers uit de jaarrekening van zorgbedrijven zijn van belang?
• Fraude, fouten en onrechtmatigheden: wat zijn de verschillen?
• De rol van het bestuur, de accountant en de toezichthouder
• Fraude risicomanagement: governance, preventie, detectie, respons en monitoring
• Hoe doet u onderzoek naar een vermoeden van fraude?
• Nieuwe aanpak van zorgfraude: werken met het zorgfraude register
• Inzicht in en overzicht van de nieuwe mogelijkheden om de Wet Bibob toe te passen bij zorgfraude
• Wet- en regelgeving omtrent gegevensuitwisseling
• Toezicht houden op zorgkwaliteit
• Onderzoekstechnieken die u helpen zorgfraude en/of het risico daarop sneller te herkennen
• Zorgfraude opsporen m.b.v. open bronnen
• Uitspraken zorgfraudezaken
• Ondermijning in de zorg
• De rol van vastgoed in de zorg
• Actuele trends op het gebied van zorgfraude
• Uw eigen inbreng

Reviews

‘Het was een leerzame training. Ik zou het zeker aanraden aan mijn collega’s.’
J. Enting, Toezichthouder Gemeente Rijswijk

Programma

DAG I

Zorgfraude in kaart gebracht

• Inzicht in het zorgsysteem
• Het belang van duidelijke regelgeving
• Uitspraken zorgfraudezaken
• Actuele trends op het gebied van zorgfraude
• Signalen om alert op te zijn
• De kwetsbare positie van de cliënt
• Ondermijning in de zorg
• De rol van vastgoed in de zorg
• Het belang van goede/betere samenwerking tussen instanties
• Zorgfraude opsporen met openbare bronnen
• Zelf onderzoek doen via open bronnen
• Ontrafelen van een zorgfraudezaak op basis van openbare bronnen

OPDRACHT 1
Bedenk hoe u zou kunnen frauderen in de zorg. Waar ziet u mogelijkheden?

OPDRACHT 2
Op zoek naar red flags

OPDRACHT 3
Bedenk hoe u zorgfraude zou willen aanpakken

• Welke mogelijkheden ziet u?
• Welke rol heeft u?
• Wat heeft u nodig om die rol beter te kunnen vervullen?

Gezamenlijk worden de kwetsbaarheden en mogelijke oplossingen besproken.

DAG II
Inzicht in de besteding van zorggelden – inzicht in jaarrekeningen en bedrijfsstructuren van zorgbedrijven

• Waarop moet u letten bij het lezen van een jaarrekening van een zorgbedrijf?
• Op welke red flags moet u aanslaan? Hoe herkent u deze en wat zijn de valkuilen hierbij?
• Inzicht in de inrichting van bedrijfsstructuren en de invloed hiervan op de geldstromen
• Welke cijfers van de jaarrekening/jaarverantwoording zijn van belang?
• Hoe kunt u deze cijfers als aanknopingspunten van uw onderzoek verder gebruiken?
• Hoe kunt u de zorgdataset inzetten bij de aanpak van zorgfraude en met welke haken en ogen moet u hierbij rekening houden?

PRAKTISCH AAN DE SLAG
Aan de hand van concrete cases gaat u de onderzoekstechnieken in praktijk brengen. U leert waarop u moet letten en hoe u de cijfers moet interpreteren. De trainer laat zien welke informatie u uit uw onderzoek kunt halen; dit om uiteindelijk de juiste vragen te kunnen stellen en om zo meer zicht te krijgen op de bedrijfsvoering van zorgbedrijven.

DAG III
Toepassing van de Wet Bibob ter voorkoming van zorgfraude

• De wet Bibob praktisch en juridisch uitgelegd
• Bibob onderwerpen in relatie tot zorgfraude, zoals: grondbeginselen, beoordelingscriteria, doen van eigen onderzoek, snelle data applicaties, aanbestedingen, contractering, vergunningen, subsidies, werkproces, vragenlijsten, geheimhouding en privacy aspecten
• Het zorgproces binnen uw gemeente zo efficiënt mogelijk inrichten om de Wet Bibob op zorginstellingen te kunnen toepassen
• Inzicht in en overzicht van de nieuwe mogelijkheden om de Wet Bibob toe te passen bij zorgfraude
• Wat kan (nog steeds) niet? Er zijn wel oplossingen voor!

OPDRACHT I
Hoe verkrijgt u een beeld of – en zo ja in welke vorm en aantallen – zorgfraude binnen uw gemeente voorkomt?

OPDRACHT II
Hoe kunt u niet-integere zorgaanbieders aan de voorkant weren?

• Zorgfraude herkennen
• Actie ondernemen aan de voorkant, maar ook op bestaande zorgaanbieders!
• Inzicht in de zorgwetten en het toezicht daarop
• Fraudesignalen kennen en herkennen
• Hoe kan de Wet Bibob helpen in de aanpak van zorgfraude?
• Hoe kunt u dit proces in de organisatie doorvoeren?

DAG IV
Contracteren van integere zorgaanbieders, weren van malafide zorgondernemers en bewaken van de zorgkwaliteit

• Welke middelen en bronnen zijn voorhanden om een zorgaanbieder, voorafgaand aan het sluiten van een overeenkomst, succesvol te screenen?
• Hoe kan de verkregen informatie worden geïnterpreteerd en op waarde beoordeeld?
• Hoe kunt u voorkomen dat u overeenkomsten sluit met zorgaanbieders die niet integer zijn?
• Het belang om tijdens de voorbereiding van de inkoopprocedure aandacht te hebben voor zorgfraude en integriteit
• Wat kunt u als gemeente met de verzamelde informatie, op basis van screening, doen?
• Welke uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen kunt u stellen om niet-integere zorgaanbieders te weren?
• Samenwerken en informatie uitwisselen met verschillende gemeentelijke afdelingen
• Het zorgcontract: eenduidige afspraken, afspraken over winstmaxima, integriteit, naleving van kwaliteitseisen, medewerkingsplicht zorgaanbieder, sancties (opzegging, ontbinding, boete, terugvordering)
• Inkopen en aanbieders in het sociaal domein

OPDRACHT I
Werk concrete uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen uit die u morgen al kunt gebruiken in inkoopdocumenten

OPDRACHT II
Werk een contractuele bepaling voor winstmaximalisatie uit die u per direct kunt gebruiken in overeenkomsten

DAG V
De toezichthouder rechtmatigheid WMO/Jeugdwet

• Het landelijk zorglandschap
• Samenloop financieringsvormen en zorgwetgeving
• Geld- en informatiestromen binnen de gemeente
• Wet- en regelgeving WMO 2015 en Jeugdwet
• Overige relevante wet- en regelgeving (onder meer AVG, Wbsrz)
• Externe ketenpartners
• Belangrijke pijlers: toezien, toezicht en handhaving bij niet-naleving
• Positionering, rol en bevoegdheden toezichthouder rechtmatigheid WMO en Jeugdwet
• Samenwerking tussen stakeholders binnen de gemeente (wie doet wat?)
• Vormen van zorgfraude
• Wie kan frauderen en hoe doet men dat?
• Casuïstiek
• Juridische aspecten bij terugvordering
• Inzet strafrecht
• Stappenplan rechtmatigheidsonderzoek WMO en Jeugdwet
• Jurisprudentie
• Nuttige open bronnen

OPDRACHT I
Lees, voorafgaand aan de training, de verordening en beleidsregels WMO en Jeugdwet van de gemeente waarin u woont of waarvoor u werkt, en beantwoordt voor uzelf de volgende vragen:

• Waar ziet u mogelijkheden in het voorkomen van fraude?
• Mist u iets of valt u iets op in het gemeentelijk beleid?

OPDRACHT II
Wanneer is er sprake van onrechtmatigheid en wanneer is het fraude?

OPDRACHT III
Wat is het verschil tussen toezien, toezicht en handhaving?